Khi mới bắt đầu làm quen với chứng khoán, việc nhìn vào một biểu đồ chằng chịt các đường xanh đỏ có thể khiến nhiều người cảm thấy ngợp. Giữa vô vàn chỉ báo phức tạp, chúng ta hãy cùng bắt đầu với một công cụ thân thiện và dễ hiểu: Chỉ số RSI.
Happite tin rằng, hiểu được công cụ này sẽ giúp quá trình làm quen với thị trường bớt đi sự căng thẳng và hoang mang.
1. RSI thực chất là gì?
RSI (Relative Strength Index – Chỉ số Sức mạnh Tương đối) nghe có vẻ mang nặng tính học thuật, nhưng chúng ta có thể hiểu nó đơn giản như một chiếc “nhiệt kế” đo cảm xúc của thị trường.
Chiếc nhiệt kế này chạy trên một thang điểm từ 0 đến 100. Thay vì đo xem cổ phiếu đang giá bao nhiêu, nó đo xem tốc độ tăng/giảm giá của cổ phiếu đó đang diễn ra nhanh hay chậm, để báo cho chúng ta biết thị trường đang hưng phấn tột độ hay đang sợ hãi bán tháo.
2. Hai cột mốc quan trọng nhất: 30 và 70
Với người mới thì chúng ta không cần bận tâm đến các công thức toán học đứng sau RSI. Hãy tập trung vào hai mốc quan trọng nhất trên thang đo này: 30 và 70.
| Vùng RSI |
Tâm lý thị trường |
Ý nghĩa đơn giản |
|---|---|---|
| Dưới 30 |
Sợ hãi, bán tháo (Quá bán) |
Giá bị ép xuống quá đà, giống như một chiếc lò xo bị nén chặt. Tâm lý chung đang rất bi quan. |
| Từ 30 – 70 |
Cân bằng, ổn định |
Cổ phiếu đang giao dịch ở mức độ bình thường, không quá nóng cũng không quá lạnh. |
| Trên 70 |
Hưng phấn, tranh mua (Quá mua) |
Giá tăng quá nhanh do dòng tiền đổ vào ồ ạt (FOMO). Cổ phiếu đang “nóng” và có thể sắp cần nhịp nghỉ ngơi để hạ nhiệt. |
3. Ví dụ thực tế trên Thị trường Chứng khoán Việt Nam (TTCK VN)
Hãy cùng hình dung một kịch bản rất quen thuộc trên TTCK Việt Nam với cổ phiếu quốc dân như HPG (Hòa Phát) hoặc SSI:
Khi RSI rớt xuống dưới 30: Giả sử thị trường bỗng đón nhận những tin đồn vĩ mô không mấy tích cực. Không ít người trong số chúng ta cảm thấy hoảng loạn và quyết định bán tháo cổ phiếu bất chấp giá nào. Giá cổ phiếu rớt liên tục 3-4 phiên. Lúc này, đường RSI trên biểu đồ sẽ chúi đầu xuống dưới mốc 30. Chiếc “nhiệt kế” đang báo hiệu: Thị trường đang sợ hãi quá mức cần thiết. Với những ai giữ được sự bình tâm, đây thường là lúc dừng lại, ngừng bán tháo và quan sát, vì chiếc “lò xo” có thể sắp bật nảy trở lại.
Khi RSI vượt lên trên 70: Ngược lại, vào những giai đoạn “tiền rẻ”, nhà nhà người người đều nói về chứng khoán. Một cổ phiếu tăng trần liên tiếp nhiều phiên, ai cũng sợ lỡ chuyến tàu (FOMO) nên tranh nhau mua giá cao. Đường RSI lúc này leo vọt lên mức 75, thậm chí 80. Đây là lúc chiếc nhiệt kế cảnh báo: Thị trường đang hưng phấn quá đà. Mọi thứ đang quá “nóng”, việc mua đuổi lúc này tiềm ẩn rủi ro rất cao vì giá có thể điều chỉnh giảm bất cứ lúc nào.
4. Góc nhìn
Tài chính là một hành trình dài, không phải chuyện đổi đời sau 1-2 năm. RSI là một người bạn đồng hành tuyệt vời để giúp chúng ta nhận diện cảm xúc chung của thị trường, từ đó giữ được cái đầu lạnh.
Tuy nhiên, chúng ta cần nhớ rằng không có chỉ báo nào là hoàn hảo:
Cổ phiếu có RSI dưới 30 không có nghĩa là chắc chắn 100% sẽ tăng lại ngay lập tức. Đôi khi, doanh nghiệp đó thực sự đang vướng vào những rủi ro cốt lõi chưa thể giải quyết.
Chỉ số này dùng để tham khảo, không phải là nút “Mua/Bán” tự động. Chúng ta tuyệt đối không “all-in” hay vay mượn chỉ vì thấy RSI đang ở mức thấp.
Đi chậm nhưng chắc, kết hợp nhìn nhận biểu đồ RSI cùng với việc đọc hiểu cơ bản báo cáo tài chính của doanh nghiệp là cách tốt nhất để bảo vệ thành quả lao động của mình.
