Đồng Đô la Mỹ (USD) vẫn duy trì vị thế thống trị toàn cầu bất chấp những thách thức nhờ vào quyền lực cấu trúc sâu rộng và sự phụ thuộc của hệ thống tài chính quốc tế. Các tài liệu cho thấy vị thế này được duy trì bởi các yếu tố cốt lõi sau:
Quyền lực cấu trúc trong thương mại quốc tế Đồng Đô la Mỹ đặc biệt ở chỗ giá trị của nó không chỉ được thúc đẩy bởi cung và cầu mà còn bởi quyền lực cấu trúc, vì nó là đồng tiền cần thiết để thực hiện các hoạt động thương mại xuyên biên giới 1. Cụ thể, hơn một nửa thương mại nước ngoài được thực hiện bằng đồng đô la, 90% các giao dịch hoán đổi ngoại tệ liên quan đến đồng bạc xanh, và 58% dự trữ của các ngân hàng trung ương nước ngoài được định giá bằng đồng tiền này 1. Trái phiếu Kho bạc Mỹ cũng tiếp tục củng cố vững chắc vị thế là tài sản dự trữ hàng đầu của thế giới 3.
Không có đồng tiền thay thế khả thi (Nguyên lý TINA – “There is no alternative”) Theo các tài liệu, các nỗ lực từ bỏ đồng đô la vấp phải rào cản lớn vì không có nhiều lựa chọn thay thế khả thi.
- Đồng Euro bị hạn chế sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư vì Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) không thể phát hành nợ chính phủ (do chính sách tài khóa vẫn thuộc quyền hạn của từng quốc gia thành viên).
- Đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc lại tương đối kém thanh khoản do nước này duy trì các biện pháp kiểm soát vốn chặt chẽ để quản lý tỷ giá hối đoái.
- Nếu chuyển sang một hệ thống đa cực về tiền tệ, các quốc gia sẽ phải chấp nhận chi phí giao dịch và rủi ro tỷ giá hối đoái gia tăng đáng kể.
Sự rủi ro từ chiến lược “Hủy diệt đảm bảo lẫn nhau” (MAD – Mutual Assured Destruction) Các quốc gia và tổ chức nước ngoài nắm giữ tài sản hoặc nợ của Mỹ không thể dễ dàng bán tháo chúng mà không tự gây thiệt hại nặng nề 5. Nếu một nhóm các chính phủ phối hợp bán ồ ạt Trái phiếu Kho bạc Mỹ, giá của các tài sản này sẽ giảm mạnh, buộc các ngân hàng của chính họ phải gánh chịu tổn thất. Đồng thời, sự mất giá đó sẽ kéo theo sự sụt giảm giá trị của những tài sản bằng USD còn lại trên bảng cân đối kế toán của họ 5. Hơn nữa, nếu châu Âu bán tài sản USD để chuyển sang Euro, đồng Euro sẽ tăng giá mạnh, làm tổn hại nghiêm trọng đến các lĩnh vực xuất khẩu của chính khu vực này.
Sức hút vốn đầu tư và sự phụ thuộc vào thị trường tiêu dùng Mỹ: Bất chấp các bất ổn chính trị tại Mỹ, thị trường trái phiếu và cổ phiếu của nước này vẫn tiếp tục thu hút nguồn vốn quốc tế. Các nhà đầu tư nước ngoài giàu có và các nhà quản lý tài sản toàn cầu vẫn duy trì việc bơm vốn vào thị trường Mỹ do tình trạng “quá nhiều vốn” nhưng lại “có quá ít cơ hội đầu tư” ở những nơi khác, từ đó liên tục chống đỡ cho nền kinh tế Mỹ. Bên cạnh đó, sau những năm 1980, Mỹ đã trở thành nhà nhập khẩu ròng và thị trường tiêu dùng Mỹ trở thành điểm đến chính của các nhà xuất khẩu toàn cầu (đặc biệt là Trung Quốc), tạo ra một trật tự kinh tế toàn cầu gắn chặt với đồng đô la và nợ của Mỹ.
Tóm lại, vị thế thống trị của đồng đô la Mỹ vẫn cực kỳ bền vững vì các nền kinh tế nước ngoài phụ thuộc quá sâu sắc vào hệ thống tài chính và dự trữ USD, khiến cho những rủi ro kinh tế của việc lật đổ đồng tiền này trở nên quá lớn đối với bất kỳ quốc gia nào. Mặc dù niềm tin chính trị vào Mỹ có thể suy giảm, áp lực thị trường và sự ràng buộc lợi ích vẫn giữ cho đồng bạc xanh ở vị trí trung tâm của hệ thống tài chính toàn cầu.
—
Tài liệu tham khảo
https://www.project-syndicate.org/commentary/sell-america-future-of-dollar-hegemony-by-erin-lockwood-2026-02
https://www.project-syndicate.org/onpoint/despite-social-rot-american-economic-hegemony-may-persist-longer-than-expected-by-jonathan-levy-2026-02
