Lợi nhuận thuần (Operating Profit) là khoản lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp sau khi đã trừ đi các chi phí vận hành (như lương nhân viên, thuê mặt bằng, quản lý…). Đối với một công ty chứng khoán, đây là số tiền lãi thực tế đến từ nghiệp vụ môi giới, cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán, sau khi trừ đi giá vốn và chi phí quản lý.
Nói một cách bình dân theo tinh thần của Happite, nếu doanh nghiệp là một người đi làm, thì lợi nhuận thuần chính là số tiền lương còn dư lại sau khi đã chi trả cho xăng xe, ăn trưa và quần áo công sở để phục vụ công việc đó.
Phân biệt Lợi nhuận thuần và Lợi nhuận sau thuế
Nhiều người trong chúng ta thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này, dẫn đến việc đánh giá sai lệch về sự tăng trưởng của công ty.
- Lợi nhuận thuần: Chỉ tính những gì đến từ “nghề chính”. Ví dụ: Công ty chứng khoán kiếm tiền từ phí giao dịch.
- Lợi nhuận sau thuế: Là con số cuối cùng sau khi đã cộng thêm các khoản thu nhập bất thường (như bán tài sản, thanh lý máy móc) và trừ đi thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tại sao chúng ta cần quan tâm đến Lợi nhuận thuần hơn? Vì một doanh nghiệp có thể có lợi nhuận sau thuế rất cao nhờ bán đi một mảnh đất, nhưng nếu lợi nhuận thuần sụt giảm, chứng tỏ “nồi cơm chính” của họ đang gặp vấn đề. Tại Happite, chúng ta ưu tiên những doanh nghiệp có sự tăng trưởng bền vững từ cốt lõi thay vì những khoản lãi đột biến.
Ứng trước tiền bán và mối liên hệ với lợi nhuận
Trong báo cáo tài chính của các công ty chứng khoán (như biểu đồ của TCBS mà chúng ta thường thấy), khoản mục “Ứng trước tiền bán” đóng góp một phần không nhỏ vào lợi nhuận thuần.
Hình 01: Lợi nhuận thuần bền vững thường đi đôi với sự tăng trưởng của hoạt động kinh doanh cốt lõi. Trong ảnh là minh chứng cho việc mở rộng dư nợ cho vay giúp gia tăng lợi nhuận thuần cho công ty chứng khoán (Nguồn TCBS).
- Ứng trước tiền bán là gì? Là dịch vụ cho phép bạn nhận tiền ngay sau khi lệnh bán khớp, thay vì đợi 2 ngày theo quy định (T+2).
- Nguồn thu cho doanh nghiệp: CTCK thu phí trên số tiền ứng trước này. Vì đây là khoản vay có tài sản đảm bảo cực kỳ an toàn, nó tạo ra dòng lợi nhuận thuần ổn định và ít rủi ro.
Cách “soi” lợi nhuận thuần trên báo cáo tài chính (BCTC)
Để không bị lạc giữa rừng con số, chúng ta hãy đi chậm theo 3 bước:
- Mở Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh: Tìm dòng “Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh”.
- So sánh với Lợi nhuận trước thuế: Nếu hai con số này gần bằng nhau, công ty đang làm ăn rất tập trung và minh bạch.
- Quan sát xu hướng: Nhìn vào các quý trước đó (như cách chúng ta nhìn biểu đồ tăng trưởng của TCBS). Một đường kẻ đi lên đều đặn là tín hiệu của một bộ máy vận hành hiệu quả.
Lời kết từ Happite
Hiểu về lợi nhuận thuần không giúp bạn giàu nhanh sau một đêm, nhưng nó giúp bạn bớt hoang mang hơn khi đứng trước những bảng số liệu xanh đỏ. Khi biết được đâu là “động cơ” thực sự tạo ra tiền cho doanh nghiệp, chúng ta sẽ bình tâm hơn trong các quyết định đầu tư của mình.
Đầu tư là một hành trình dài, và hiểu đúng những khái niệm cơ bản nhất chính là nền móng vững chắc nhất cho chúng ta.
