Trong lúc nhà đầu tư còn đang bận tính tỷ lệ chia cổ phiếu thưởng của BID, Chính phủ lặng lẽ giao cho Ngân hàng Nhà nước (NHNN) một “bài tập về nhà” khác: xây phương án nâng tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại VietinBank (CTG) lên tối thiểu 65% vốn điều lệ. Nghe có vẻ là chuyện nội bộ giữa hai cơ quan nhà nước, nhưng với cổ đông đang cầm CTG, đây là loại tin cần đọc kỹ hơn một dòng tít.
- Thủ tướng ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg (hiệu lực từ 5/8/2026), yêu cầu NHNN xây phương án nâng sở hữu Nhà nước tại VietinBank từ 64,46% lên tối thiểu 65% vốn điều lệ.
- BID (79,56%) và VCB (63,34%) không phải làm theo yêu cầu 65% riêng này vì đã thuộc nhóm ngân hàng được xác định giữ tỷ lệ sở hữu chi phối của Nhà nước theo quy định khác.
- Khoảng cách cần bù chỉ 0,54 điểm %, nhưng cách “bù” — mua thêm cổ phần hay phát hành riêng lẻ cho Nhà nước — sẽ quyết định CTG có bị pha loãng hay không.
- Cổ đông chiến lược MUFG Bank (15,81%) và nhóm cổ đông còn lại (19,73%) là bên cần theo dõi sát nhất.
- Đây là thông tin chính sách, không phải khuyến nghị mua/bán cổ phiếu CTG.
Quyết định 40/2026/QĐ-TTg nói gì?
Ngày 5/8/2026, Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để cơ cấu lại vốn Nhà nước chính thức có hiệu lực. Trong danh sách các doanh nghiệp phải rà soát, ba ngân hàng thương mại cổ phần quốc doanh niêm yết được nêu tên riêng: BIDV, VietinBank, Vietcombank.
Theo quy định, trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày quyết định có hiệu lực, cơ quan đại diện chủ sở hữu phải đề xuất kế hoạch 5 năm cơ cấu lại vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp thuộc danh sách, gửi Bộ Tài chính tổng hợp để báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định. Riêng với VietinBank, NHNN được giao nhiệm vụ cụ thể hơn hẳn: chỉ đạo người đại diện phần vốn Nhà nước xây dựng phương án nâng tỷ lệ sở hữu lên tối thiểu 65% vốn điều lệ — cao hơn mức 64,46% hiện tại đúng 0,54 điểm phần trăm (theo cafef.vn).
Con số 0,54 điểm % nghe nhỏ, nhưng với vốn điều lệ 77.669 tỷ đồng của VietinBank, đó là khoảng hơn 4.000 tỷ đồng giá trị cổ phần cần “xử lý” theo cách này hay cách khác.
Vì sao chỉ CTG bị “gọi tên”, còn BID và VCB thì không?
Đây là phần dễ gây hiểu lầm nhất nếu chỉ đọc tiêu đề. Cả ba ngân hàng đều nằm trong danh sách phải nộp kế hoạch 5 năm, nhưng chỉ VietinBank bị đặt mục tiêu cụ thể vì đang ở dưới ngưỡng.
| Ngân hàng | Sở hữu Nhà nước | Cổ đông chiến lược nước ngoài | Có phải nâng lên 65%? |
|---|---|---|---|
| BIDV (BID) | 79,56% | KEB Hana Bank 14,74% | Không — đã vượt ngưỡng |
| VietinBank (CTG) | 64,46% | MUFG Bank 15,81% | Có — thiếu 0,54 điểm % |
| Vietcombank (VCB) | 63,34% | Mizuho Bank 12,7% | Không — đã thuộc nhóm giữ chi phối |
Nguồn: Báo cáo thường niên 2025 BIDV, dữ liệu VietinBank/Vietcombank tổng hợp theo Mekong ASEAN, 7/8/2026.
Đọc bảng trên, có một điểm hơi nghịch lý: VCB (63,34%) thực ra còn thấp hơn CTG (64,46%), nhưng lại không bị yêu cầu nâng lên 65% như CTG. Theo Mekong ASEAN, lý do là VCB và BID đã được xếp vào nhóm ngân hàng “duy trì tỷ lệ sở hữu chi phối của Nhà nước” theo một quy định khác, tách biệt với ngưỡng 65% cụ thể áp cho CTG. Nói cách khác, “chi phối” và “tối thiểu 65%” là hai ngưỡng pháp lý khác nhau — CTG rơi đúng vào trường hợp phải đáp ứng ngưỡng cứng hơn. Đây là điểm cần theo dõi thêm khi kế hoạch 5 năm chính thức được công bố, vì bản thân cách phân loại này chưa được giải thích chi tiết trong quyết định.
Xem thêm góc nhìn quý gần nhất: CTG BCTC Q2/2026: Lợi nhuận tăng, ba vùng đỏ cần soi và bối cảnh nới room tín dụng cho nhóm quốc doanh: NHNN Nới Room LDR: BID, CTG, VCB Được “Cởi Trói” Ra Sao?
NHNN sẽ tăng sở hữu bằng cách nào?
Quyết định 40 chỉ nêu mục tiêu, chưa công bố phương án cụ thể — kế hoạch 5 năm còn phải trình Bộ Tài chính rồi mới đến Thủ tướng phê duyệt. Nhưng nhìn vào “hộp công cụ” mà một ngân hàng quốc doanh niêm yết có thể dùng, về lý thuyết có vài hướng:
- NHNN mua thêm cổ phần CTG trên thị trường hoặc qua giao dịch thỏa thuận — cách trực tiếp nhất nhưng cần nguồn vốn ngân sách và thường mất thời gian phê duyệt.
- Phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho Nhà nước — tăng vốn điều lệ theo hướng chỉ Nhà nước mua thêm, không pha loãng tỷ lệ của MUFG hay cổ đông nhỏ lẻ nếu họ không tham gia đợt phát hành.
- Mua lại và hủy cổ phiếu quỹ từ nhóm cổ đông khác — về lý thuyết cũng nâng được tỷ lệ % của Nhà nước mà không cần bơm thêm tiền, nhưng phức tạp về thủ tục hơn.
Mỗi phương án có tác động khác nhau đến số lượng cổ phiếu lưu hành và EPS của CTG, nên nhà đầu tư nên chờ kế hoạch 5 năm chính thức thay vì đoán trước — chính sách kiểu này thường mất nhiều tháng để cụ thể hóa thành hành động trên sàn.
Cổ đông nhỏ lẻ và room ngoại CTG bị ảnh hưởng ra sao?
Ở đây có hai chiều cần cân nhắc.
Chiều tích cực: Nhà nước siết chặt sở hữu tại một ngân hàng Big 4 thường đi kèm thông điệp ổn định — ít nhất về mặt quản trị và định hướng chiến lược dài hạn, CTG khó rơi vào tình huống bị chi phối bởi nhóm cổ đông tư nhân. Với một cổ phiếu ngân hàng vốn hóa lớn, đây thường được thị trường đọc là tín hiệu trung tính đến tích cực nhẹ về tính ổn định.
Chiều cần thận trọng: Nếu phương án được chọn là phát hành riêng lẻ thêm cho Nhà nước, cổ đông hiện hữu — bao gồm MUFG Bank và nhóm nắm giữ 19,73% còn lại — có thể bị pha loãng tỷ lệ sở hữu tương đối, dù giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phần không nhất thiết giảm nếu giá phát hành hợp lý. Ngoài ra, room ngoại tại CTG vốn đã eo hẹp (MUFG gần như chiếm trọn phần lớn room cho phép), nên bất kỳ thay đổi cơ cấu vốn nào cũng đáng để nhà đầu tư nước ngoài theo dõi kỹ hơn dòng tiền vào/ra cổ phiếu này.
Đối chiếu với “người anh em” vừa tăng vốn: BIDV cũng đang thực hiện lộ trình tăng vốn điều lệ lên 77.783 tỷ đồng qua chia cổ phiếu thưởng, dù mục đích khác (đáp ứng chuẩn CAR/Basel III) chứ không phải nâng tỷ lệ sở hữu Nhà nước — xem chi tiết tại BID Chia Cổ Phiếu Thưởng Tỷ Lệ 100:6,8433: Cổ Đông Được Gì, Mất Gì?
Nhà đầu tư nên nhìn CTG thế nào lúc này?
Về kết quả kinh doanh, VietinBank vẫn đang trong nhóm dẫn đầu thu nhập lãi của ngành ngân hàng nửa đầu năm 2026. Thông tin cơ cấu vốn Nhà nước lần này là câu chuyện chính sách trung — dài hạn, chưa có tác động trực tiếp, tức thời lên giá cổ phiếu hay quyền lợi cổ tức hiện tại của cổ đông. Điều nhà đầu tư nên làm là theo dõi kế hoạch 5 năm chính thức (dự kiến trình trong vòng 30 ngày làm việc kể từ 5/8/2026) để biết Nhà nước chọn phương án nào, thay vì phản ứng vội với riêng cái tin “phải nâng sở hữu lên 65%”.
So với Vietcombank — ngân hàng cùng nhóm quốc doanh vừa công bố lợi nhuận kỷ lục quý 2/2026 — VietinBank không nằm trong diện phải điều chỉnh cơ cấu vốn theo cách tương tự, cho thấy áp lực chính sách lần này khá đặc thù với CTG. Xem thêm: VCB Lãi Kỷ Lục Quý 2/2026, Cổ Tức Vẫn Chỉ 4,5%: Vì Sao?
Câu hỏi thường gặp
Vì sao VietinBank phải tăng tỷ lệ sở hữu Nhà nước?
Theo Quyết định 40/2026/QĐ-TTg, NHNN được giao xây phương án nâng sở hữu Nhà nước tại CTG từ 64,46% lên tối thiểu 65% vốn điều lệ, trong khuôn khổ cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp có vốn Nhà nước.
Việc này có làm pha loãng cổ phiếu CTG không?
Còn tùy phương án được chọn. Nếu Nhà nước mua thêm cổ phần trên thị trường thì không ảnh hưởng số lượng cổ phiếu lưu hành; nếu phát hành riêng lẻ thêm cho Nhà nước thì cổ đông hiện hữu có thể bị pha loãng tỷ lệ sở hữu tương đối.
BID và VCB có phải làm tương tự không?
Không. Theo dữ liệu công bố, BID (79,56%) và VCB (63,34%) đã thuộc nhóm ngân hàng được xác định giữ tỷ lệ sở hữu chi phối của Nhà nước theo quy định khác, nên không nằm trong yêu cầu nâng lên tối thiểu 65% riêng cho trường hợp CTG.
Khi nào kế hoạch cụ thể được công bố?
Trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày Quyết định 40 có hiệu lực (5/8/2026), cơ quan đại diện chủ sở hữu phải trình kế hoạch 5 năm lên Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Bài viết chỉ mang tính thông tin và giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Nên tự nghiên cứu hoặc hỏi chuyên gia được cấp phép trước khi ra quyết định.
Đọc thêm về cơ chế nhận cổ tức và ngày giao dịch không hưởng quyền: Nhận Cổ Tức Xong Giá Cổ Phiếu Vẫn Giảm: Đây Là Cơ Chế Ngày GDKHQ
