Lý do cốt lõi khiến Trung Quốc duy trì kiểm soát vốn chặt chẽ thay vì mở cửa để đưa đồng Nhân dân tệ (NDT) thay thế USD là nhằm quản lý tỷ giá hối đoái và bảo vệ mô hình kinh tế dựa vào xuất khẩu.
Cụ thể, sự đánh đổi này xuất phát từ những nguyên nhân kinh tế nội tại sau:
1. Bảo vệ lợi thế cạnh tranh xuất khẩu trong bối cảnh kinh tế khó khăn: Nền kinh tế Trung Quốc hiện đang đối mặt với nhiều thách thức như hậu quả của cuộc khủng hoảng bất động sản, mức lương tăng trưởng kém và lạm phát ở mức “thấp một cách đáng lo ngại”. Trong bối cảnh đó, một đồng NDT giá rẻ đóng vai trò như chiếc phao cứu sinh, tạo ra sự bùng nổ xuất khẩu để nâng đỡ nền kinh tế. Hiện tại, IMF đánh giá đồng NDT đang bị định giá thấp khoảng 16%, giúp hàng hóa của Trung Quốc có sức cạnh tranh khốc liệt trên thị trường quốc tế.
2. Rủi ro tự hủy hoại đà phục hồi nếu thả nổi tiền tệ: Để đồng NDT có thể thực sự thay thế USD, Trung Quốc buộc phải gỡ bỏ kiểm soát vốn, cho phép đồng tiền này lưu thông tự do và có tính thanh khoản cao. Tuy nhiên, nếu làm vậy và để đồng NDT tăng giá quá nhiều hoặc quá nhanh trên thị trường tiền tệ, Trung Quốc sẽ đánh mất lợi thế cạnh tranh xuất khẩu. Việc này sẽ trực tiếp đe dọa đến quá trình phục hồi kinh tế vốn dĩ đang mỏng manh và làm trầm trọng thêm xu hướng giảm phát.
Nói cách khác, Bắc Kinh đang đứng trước một sự lựa chọn: mở cửa thị trường vốn để thách thức bá quyền của đồng USD, hoặc giữ nguyên các biện pháp kiểm soát để bảo vệ nền kinh tế sản xuất trong nước. Việc hy sinh tính thanh khoản quốc tế của đồng NDT để duy trì quyền kiểm soát tỷ giá cho thấy Trung Quốc hiện tại ưu tiên sự ổn định và sống còn của nền kinh tế nội địa hơn là tham vọng lật đổ vị thế độc tôn của đồng đô la Mỹ.
—
Tài liệu tham khảo
https://www.economist.com/china/2026/02/19/why-the-imfs-newest-report-finds-that-the-yuan-is-undervalued
