- Tính đến 06/11/2026, chỉ 11/30 mã VN30 có Sharpe 1 năm dương, 9 mã vượt Sharpe của VN-Index (0,09). VIC vẫn đứng đầu với Sharpe 1,86.
- STB nhảy lên Top 5 Sharpe (0,77, từ 0,48 tuần trước), BVH rơi khỏi Top 5 (0,91 xuống 0,52) sau tuần giá giảm 8%.
- FPT vẫn đội sổ (Sharpe -1,84), hố sâu nhất 1 năm là BCM (-55,5%), kế đó PLX và GAS (-53%, -50%).
- Không mã nào đổi beta 1 năm từ 0,25 trở lên; SSB là mã “tách đàn” rõ nhất (tương quan 0,25, độ xóc 3 tháng gấp 1,7 lần 1 năm).
Rổ VN30 vừa qua một tuần mà bản đồ rủi ro VN30 tháng 11/2026 đã có vài cú đổi chỗ đáng kể: một ngân hàng tư nhân lên hạng, một mã bảo hiểm tụt hạng, còn thị trường chung vẫn lình xình quanh 1.725 điểm. Bài này đọc lại 30 mã bằng 6 chỉ số quen thuộc (lợi suất, độ lệch chuẩn, beta, alpha, tương quan, Sharpe) cộng 2 chỉ số thêm vào từ tháng 9 là MDD và Sortino, để trả lời câu hỏi đơn giản: mã nào đang cho nhiều lãi nhất trên mỗi đơn vị “say sóng”?
Thị trường chung đang ở đâu so với tháng trước?
VN-Index đóng cửa 1.725,36 điểm phiên 06/11, giảm 0,93% so với 1.741,62 của tuần trước. Trong 1 năm gần nhất chỉ số này tăng 4,4%, độ lệch chuẩn năm hoá 19,5%, Sharpe 0,09 và đã có lúc rơi 16,4% từ đỉnh. Nói vui, VN-Index chỉ nhỉnh hơn “mốc lười” gửi tiết kiệm (Rf 4,53%/năm) một chút. Theo nhận định tuần 2-6/11 của Việt Báo (VOV) đăng 02/11/2026, thanh khoản tuần trước về mức bình quân 20 tuần và các công ty chứng khoán chia nhau vùng dao động 1.720 đến 1.770 điểm, tức dòng tiền đang thiếu hướng đi rõ ràng.
Với rổ 30 mã, beta bình quân là 0,87: tức cả rổ trung bình “đạp ga” nhẹ hơn thị trường một chút. Chỉ 7 mã có beta trên 1 là VHM (1,87), VIC (1,77), VRE (1,62), MWG (1,15), SSI (1,10), VPB (1,04) và GVR (1,00). Beta cao nghĩa là chợ nhích 1% thì mã nhích khoảng chừng ấy lần beta, cả chiều lên lẫn chiều xuống.
Mã nào cho lãi cao nhất trên mỗi đơn vị rủi ro?
Top 5 Sharpe 1 năm hiện là VIC (1,86), STB (0,77), HDB (0,67), VHM (0,65) và GAS (0,62). Sharpe giống như “lãi đổi lấy mỗi đơn vị say sóng”: cùng lãi 20%, ai ít xóc hơn người đó lái hay hơn. HDB đáng chú ý ở chỗ độ lệch chuẩn chỉ 28,9% và MDD -18,9% (hố cạn nhất trong nhóm dẫn đầu), trong khi VIC phải chịu độ xóc 49,9% mới có lợi suất 1 năm +133%.
VIC có beta 1,77 và tương quan với VN-Index 0,69, nên lợi thế của mã này không chỉ là “nước lên thì thuyền lên”: alpha 1 năm đạt +89,7%. Bối cảnh là kết quả kinh doanh của họ Vin; Vingroup công bố lợi nhuận quý 3 gấp khoảng 6 lần cùng kỳ. Sharpe của VIC còn nhích từ 1,71 lên 1,86 dù giá trong tuần giảm 2,7%, vì cửa sổ 1 năm trượt đi và đẩy những phiên cũ ra ngoài.
Ở đáy bảng là FPT (-1,84), SHB (-1,59), BCM (-1,36), LPB (-0,87) và VIB (-0,78), cùng 5 cái tên với tuần trước, chỉ đổi thứ hạng. FPT là trường hợp “khó hiểu” nhất: lãi quý 3/2026 kỷ lục nhưng giá 1 năm vẫn -44,6%, MDD -47,2%. Số liệu chỉ cho thấy giá đã chiết khấu rất mạnh, không cho biết nguyên nhân; chưa có nguồn đáng tin lý giải riêng cho cú giảm này nên bài không suy diễn thêm.

Điều gì thay đổi so với tuần trước?
Hai cái tên đáng chú ý nhất là STB và BVH, một lên một xuống.
STB vào Top 5. Sharpe 1 năm tăng 0,29 lên 0,77 trong khi giá tuần +5,6%. Về nền tảng, theo Việt Báo ngày 28/10, thu nhập hoạt động quý 3 của Sacombank vượt 10.300 tỷ đồng (+17%) và lợi nhuận trước dự phòng tăng gần 60%; tuy nhiên lợi nhuận ròng quý 3 vẫn giảm vì dự phòng tăng mạnh. Chưa thấy tin riêng nào giải thích nhịp tăng của tuần này, nên phần “vì sao” mới chỉ dừng ở bối cảnh KQKD.
BVH rời Top 5. Sharpe giảm 0,39 (từ 0,91 xuống 0,52), mức giảm lớn nhất rổ, khi giá tụt 8% trong tuần. Điều thú vị là 9 tháng đầu năm Bảo Việt báo lợi nhuận sau thuế hợp nhất 2.698 tỷ đồng, tăng 23,9% (số liệu quý 3 chưa soát xét). Tức là tin cơ bản không xấu mà giá vẫn rớt, nguyên nhân cụ thể chưa rõ từ các nguồn đã tra cứu.
Ngoài ra SSI (+0,24 lên -0,61) và CTG (+0,12 lên -0,30) hồi nhẹ, còn ACB, BID, VCB tiếp tục lùi 0,18 đến 0,23; đây là nhóm ngân hàng đang bị thị trường “chấm điểm khó” dù lãi tăng, lý do được phân tích trong bài cổ phiếu ngân hàng giảm dù lãi quý 3 tăng.

Một tháng qua ai tăng tốc, ai hụt hơi?
So với bản đồ rủi ro tháng 10, Sharpe 1 năm của HPG tăng 0,36, MBB +0,34, VIB +0,33, SSI +0,33 và TPB +0,33. Ở chiều ngược lại FPT giảm 0,97, VJC giảm 0,85, LPB giảm 0,44, BVH giảm 0,37 và GVR giảm 0,31. Cả 5 mã tăng này vẫn còn Sharpe âm (từ -0,05 của MBB đến -0,78 của VIB), nên mới là hồi phục từ nền thấp chứ chưa phải bứt phá.
Riêng VJC, Sharpe 1 năm đã đổi từ mức dương 0,74 xuống -0,12 trong một tháng; chưa có sự kiện riêng nào được xác nhận trong các nguồn đã tra cứu để giải thích.
Mã nào đang “tách đàn” khỏi VN-Index?
Tương quan là mức độ “đi chung xe”: 0,9 là ngồi cùng xe, 0,2 là tự đi xe máy. Hiện có ba mã dưới 0,3: SSB (0,25), LPB (0,28) và VNM (0,29). Riêng SSB còn có thêm hai dấu hiệu: alpha 1 năm chuyển từ +1,6% sang -0,6% (rất nhỏ, gần như hoà vốn) và độ lệch chuẩn 3 tháng (50%) gấp khoảng 1,7 lần mức 1 năm (30%), tức mã này đang xóc hơn thường lệ, nhưng chưa đủ để thành bài spotlight riêng kỳ này. Xem thêm góc nhìn từ nhóm ngân hàng tư nhân tại bài Beta, Sharpe Ngân hàng B VN30.
Mã nào có “hố” sâu nhất? BCM (-55,5%), PLX (-53,0%) và GAS (-50,0%). GAS là ví dụ hay: hố sâu nhưng leo ra khá tốt nên vẫn nằm Top 5 Sharpe (0,62), kèm tương quan chỉ 0,31 với thị trường. Hố sâu và Sharpe cao không loại trừ nhau, chỉ là người mua đúng đỉnh sẽ phải ngồi chờ rất lâu.
Bảng đầy đủ bản đồ rủi ro VN30 và cách đọc
Cách đọc bảng: ưu tiên nhìn cặp Sharpe và MDD trước (lãi bao nhiêu, hố sâu bao nhiêu), rồi mới đến beta và tương quan để biết mã đi cùng hay lệch pha với thị trường. Alpha dương nghĩa là mã đem lại phần “tài” ngoài phần “thời” của thị trường; Sortino giống Sharpe nhưng chỉ phạt những ngày mất tiền.
| Mã | Lợi suất 1N | Độ lệch chuẩn | Beta | Alpha | Tương quan | Sharpe | MDD | Sortino |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| VIC | 133,3% | 49,9% | 1,77 | 89,7% | 0,69 | 1,86 | -32,1% | 2,91 |
| STB | 29,9% | 37,0% | 0,66 | 27,3% | 0,35 | 0,77 | -21,0% | 1,26 |
| HDB | 21,9% | 28,9% | 0,79 | 18,1% | 0,53 | 0,67 | -18,9% | 1,01 |
| VHM | 28,7% | 53,8% | 1,87 | 31,9% | 0,68 | 0,65 | -40,9% | 0,99 |
| GAS | 26,0% | 49,5% | 0,78 | 29,4% | 0,31 | 0,62 | -50,0% | 0,96 |
| BVH | 19,2% | 43,0% | 0,79 | 20,8% | 0,36 | 0,52 | -34,2% | 0,84 |
| GVR | 3,4% | 47,4% | 1,00 | 8,2% | 0,41 | 0,21 | -43,2% | 0,31 |
| PLX | 1,0% | 47,7% | 0,74 | 6,5% | 0,30 | 0,16 | -53,0% | 0,25 |
| VNM | 4,2% | 27,9% | 0,42 | 2,7% | 0,29 | 0,12 | -22,9% | 0,19 |
| SAB | 2,6% | 28,6% | 0,57 | 1,1% | 0,39 | 0,07 | -20,9% | 0,12 |
| SSB | 0,2% | 29,6% | 0,39 | -0,6% | 0,25 | 0,00 | -38,6% | 0,00 |
| MBB | 0,1% | 25,3% | 0,76 | -2,5% | 0,58 | -0,05 | -22,4% | -0,08 |
| VJC | -5,8% | 35,9% | 0,61 | -5,2% | 0,33 | -0,12 | -30,7% | -0,18 |
| VPB | -4,1% | 31,1% | 1,04 | -5,7% | 0,65 | -0,13 | -21,3% | -0,19 |
| MWG | -7,3% | 33,8% | 1,15 | -8,4% | 0,66 | -0,19 | -32,4% | -0,28 |
| TCB | -5,2% | 29,4% | 0,97 | -7,3% | 0,64 | -0,19 | -24,5% | -0,28 |
| BID | -8,9% | 32,2% | 0,90 | -10,2% | 0,54 | -0,27 | -37,7% | -0,41 |
| CTG | -6,3% | 26,1% | 0,87 | -9,2% | 0,65 | -0,30 | -29,7% | -0,43 |
| MSN | -8,8% | 26,5% | 0,76 | -11,5% | 0,56 | -0,39 | -24,0% | -0,56 |
| VCB | -10,1% | 27,4% | 0,75 | -12,7% | 0,53 | -0,42 | -29,0% | -0,63 |
| ACB | -9,2% | 24,1% | 0,65 | -12,4% | 0,53 | -0,47 | -16,5% | -0,70 |
| HPG | -11,2% | 25,9% | 0,62 | -14,2% | 0,46 | -0,51 | -23,6% | -0,76 |
| VRE | -26,6% | 47,7% | 1,62 | -26,9% | 0,66 | -0,51 | -42,8% | -0,72 |
| TPB | -12,3% | 25,4% | 0,85 | -15,9% | 0,65 | -0,57 | -26,8% | -0,82 |
| SSI | -19,4% | 33,5% | 1,10 | -22,4% | 0,64 | -0,61 | -34,7% | -0,88 |
| VIB | -14,7% | 22,9% | 0,78 | -19,1% | 0,66 | -0,78 | -21,3% | -1,09 |
| LPB | -27,3% | 34,9% | 0,49 | -31,2% | 0,28 | -0,87 | -38,4% | -1,21 |
| BCM | -42,2% | 38,3% | 0,91 | -53,6% | 0,46 | -1,36 | -55,5% | -1,90 |
| SHB | -33,1% | 26,0% | 0,72 | -42,5% | 0,54 | -1,59 | -41,5% | -2,08 |
| FPT | -44,6% | 31,7% | 0,82 | -59,9% | 0,50 | -1,84 | -47,2% | -2,59 |
| VNINDEX | 4,4% | 19,5% | 1,00 | 0,0% | 1,00 | 0,09 | -16,4% | 0,12 |
Phương pháp tính có minh bạch không?
Mọi chỉ số tính trên lợi suất ngày của giá điều chỉnh (nguồn Entrade/DNSE), cửa sổ 1 năm (khoảng 250 phiên) và 3 tháng (khoảng 63 phiên), benchmark là VN-Index, lãi suất phi rủi ro Rf 4,53% (lợi suất TPCP 10 năm, Vietstock ngày 09/07/2026, giữ nguyên để so sánh được giữa các kỳ). 6 chỉ số gốc giữ cố định từ tháng 7, MDD và Sortino bổ sung từ tháng 9. Khung phân biệt rủi ro riêng lẻ với rủi ro cả rổ nằm trong bài Tái cân bằng hay tái cấu trúc danh mục. Bài chuyên sâu theo ngành: Ngân hàng A, Bất động sản, Tiêu dùng, Công nghiệp, năng lượng, Tài chính, công nghệ.
Câu hỏi thường gặp
Beta bao nhiêu là cao?
Beta trên 1 nghĩa là mã dao động mạnh hơn VN-Index. Trong rổ hiện có 7 mã như vậy, cao nhất là VHM (1,87) và VIC (1,77). Beta dưới 0,5 như VNM (0,42) và SSB (0,38) là nhóm “xe số sàn đủng đỉnh”.
Sharpe âm nghĩa là gì?
Sharpe âm nghĩa là lợi suất 1 năm thấp hơn mức gửi tiết kiệm (Rf 4,53%). Hiện có 19 trong 30 mã rơi vào trường hợp này, nên với phần lớn rổ, “nằm im gửi tiết kiệm” đang thắng trong cửa sổ 1 năm.
MDD khác độ lệch chuẩn thế nào?
Độ lệch chuẩn đo độ xóc trung bình của đường đi; MDD đo hố sâu nhất từ đỉnh xuống đáy trong cửa sổ. Một mã có thể ít xóc hằng ngày nhưng vẫn có một hố sâu nếu rơi liên tục nhiều phiên.
Sortino khác Sharpe ở đâu?
Sortino chỉ tính độ biến động của những ngày giảm, không phạt các ngày tăng vọt. Mã có Sortino cao hơn hẳn Sharpe thường là mã biến động chủ yếu theo chiều tăng.
Số liệu bao lâu cập nhật một lần?
Happite tính lại toàn rổ hằng tuần và viết bản đồ tổng quan vào đầu mỗi tháng; số trong bài này chốt theo phiên 06/11/2026.
Bài viết chỉ mang tính thông tin và giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Nên tự nghiên cứu hoặc hỏi chuyên gia được cấp phép trước khi ra quyết định.


